وقتی صحبت از خرما میشود، اغلب ما یک میوه نرم، قهوهای و بسیار شیرین را به یاد میآوریم. اما در دنیای شگفتانگیز نخلستانها، خرما مراحل رشد مختلفی را طی میکند که اولین مرحله قابل خوردن آن، «خارک» نام دارد. خرما خارک با ظاهر ترد، رنگهای درخشان و طعم گس و شیرین خود، یکی از محبوبترین نوبرانههای فصل تابستان در جنوب ایران است.
در این مقاله از مجله سلامت پانیل، قصد داریم به طور کامل بررسی کنیم که خرما خارک چیست، چه تفاوتهایی با رطب دارد، انواع آن کدام است و مصرف آن چه فوایدی برای سلامتی بدن دارد.
خرما خارک چیست؟ (تفاوت خارک و رطب)
خارک در واقع همان خرمای نارس و کال است. خارک یک گونه یا نوع خاص از خرما نیست، بلکه به مرحله اول رشد تمامی خرماها گفته میشود؛ زمانی که میوه هنوز بافتی سفت و گوشتی دارد، رطوبت آن کمتر است و هنوز کاملاً نرسیده است.
اگر خارک در تابستان سوزان جنوب (که به اصطلاح به آن فصل خرماپزان میگویند) روی نخل باقی بماند، رفتهرفته نرم، آبدار و تیره رنگ میشود که به این مرحله رطب میگویند. در نهایت با از دست رفتن بخشی از رطوبت، رطب به خرمای رسیده و کامل تبدیل میشود.
آشنایی با انواع خرما خارک در بازار
خارکها با توجه به نوع درخت نخلی که از آن چیده میشوند، رنگ، اندازه و طعم متفاوتی دارند. معروفترین انواع خارک عبارتند از:
1. خارک برحی (خارک زرد): محبوبترین و شیرینترین نوع خارک در ایران است. دانههای آن گرد، به طول ۲ تا ۳ سانتیمتر و به رنگ زرد درخشان است. طعم گسِ این خارک بسیار کم است و به همین دلیل طرفداران زیادی دارد.
2. خارک شیخالی (خارک قرمز): این خارک ظاهری کشیده و بیضیشکل (بین ۳ تا ۵ سانتیمتر) دارد و رنگ آن قرمز یاقوتی است. طعم شیرین و بسیار لذیذی دارد.
3. خارک حاج باقری: این نوع نیز مانند برحی زرد رنگ و بیضیشکل است و طول آن به ۳ تا ۵ سانتیمتر میرسد و به خوشخوراک بودن معروف است.
خواص درمانی و ارزش غذایی خرمای نارس (خارک)
خارک تمامی ویتامینها و مواد معدنی خرمای رسیده را داراست، با این تفاوت که فیبر بیشتر و کالری و قند بسیار کمتری دارد. همین ویژگی باعث شده تا جایگاه ویژهای در رژیمهای غذایی داشته باشد:
۱. کمک به کاهش وزن و لاغری
اگر در دوران رژیم کاهش وزن به سر میبرید، خارک یک جایگزین عالی برای قند و تنقلات است. هر ۸۰ گرم خرما خارک تنها حدود ۱۴۲ کالری دارد. فیبر بالای آن باعث پر شدن حجم معده و احساس سیری طولانیمدت میشود و جلوی ریزهخواری را میگیرد.
۲. میانوعده ایدهآل برای افراد دیابتی
از آنجا که قند موجود در خارک هنوز کاملاً آزاد و تبدیل به ساکارز غلیظ نشده است، شاخص گلیسمی پایینی دارد. افراد مبتلا به دیابت میتوانند با رعایت اعتدال، از طعم شیرین و ترد خارک به جای خرمای رسیده یا قند مصنوعی لذت ببرند.
۳. بمب کلسیم و منیزیم برای سالمندان
خرما خارک سرشار از مواد معدنی حیاتی مانند منیزیم و کلسیم است. این عناصر برای حفظ تراکم استخوانها فوقالعاده هستند. مصرف منظم خارک برای افراد مسن که از گرفتگیهای دردناک عضلانی در شب رنج میبرند، بسیار مفید و تسکیندهنده است.
۴. سلامت پوست و تقویت موها
وجود ویتامینهای گروه B به ویژه ویتامین B6 در خرمای نارس، ریشه موها را تقویت کرده و از ریزش مو جلوگیری میکند. همچنین آنتیاکسیدانهای موجود در آن به افزایش درخشندگی پوست و مبارزه با رادیکالهای آزاد کمک میکنند.
۵. خواص خارک در طب سنتی
در کتابهای طب سنتی برای خارک ویژگیهای منحصربهفردی ذکر شده است:
خاصیت قابض بودن: خارک به دلیل داشتن تانن، بافتی گس دارد و برای بند آوردن خونریزیهای شکمی و التیام مشکلات روده بزرگ (مانند بواسیر) مفید است.
نکته مزاجی: طبع خارک نسبت به خرمای رسیده سردتر و خشکتر است، دیرهضمتر بوده و مصرف بیش از حد آن ممکن است باعث ایجاد باد و نفخ در شکم شود؛ بنابراین افراد سردمزاج باید آن را با مصلح میل کنند.
طریقه صحیح نگهداری از خرما خارک در منزل
از آنجا که خارک یک میوه تازه و حاوی رطوبت است، فرآیند رسیدن آن پس از چیدن هم ادامه دارد. برای اینکه خارکهای شما پلاسیده یا تبدیل به رطب نشوند، نکات زیر را رعایت کنید:
- به محض خرید، خارکها را پاک کرده و بشویید.
- اجازه دهید کاملاً خشک شوند (رطوبت سطحی باعث کپک زدن میشود).
- آنها را در یک ظرف دربسته یا کیسه مخصوص در یخچال (دمای ۳ تا ۵ درجه سانتیگراد) نگهداری کنید.
- با این روش میتوانید خارک را تا دو هفته کاملاً ترد و تازه نگه دارید.
خرما خارک یک نوبرانه سلامتی است که چشیدن طعم ترد و شیرین آن در فصل تابستان، جان تازه ای به بدن میبخشد. اما خرید خارک تازه و سالم که در مسیر حملونقل له یا خراب نشده باشد، اهمیت زیادی دارد.
ما در مجموعه پانیل همواره تلاش میکنیم تا بهترین، تازهترین و مرغوبترین محصولات نخلستانهای جنوب را با بستهبندیهای استاندارد و بهداشتی به دست شما برسانیم. اگر به دنبال تجربه طعم اصیل نوبرانههای ارگانیک هستید، پیشنهاد میکنیم از بخش محصولات فروشگاه معتبر پانیل دیدن کنید و سلامتی را به سفرههای خود بیاورید.